(Tại sao tất cả mọi người đều đang sống cùng một kiểu cuộc đời)
| What if the life you have been striving for was never truly yours to begin with? | Nếu cuộc đời mà bạn vẫn luôn nỗ lực hướng tới ngay từ đầu đã chưa bao giờ thực sự là cuộc đời của chính bạn thì sao? |
| In this article, the author explores René Girard’s theory of mimetic desire to explain how our goals, ambitions, values, and lifestyles are often shaped by the people we consciously or unconsciously seek to emulate, a tendency intensified by social media and its endless opportunities for comparison. | Trong bài viết này, tác giả khám phá lý thuyết về ham muốn mô phỏng của René Girard để lý giải cách những mục tiêu, tham vọng, giá trị và lối sống của chúng ta thường được định hình bởi những người mà chúng ta, dù có ý thức hay vô thức, muốn noi theo — một xu hướng càng trở nên mạnh mẽ hơn dưới tác động của mạng xã hội và vô vàn cơ hội so sánh bản thân với người khác mà nó tạo ra. |
| He then considers how we might reclaim greater agency over our desires by consciously choosing the models that influence us, orienting our lives towards higher values and ideals rather than external measures of success, and using “memento mori” — the awareness of our own mortality — as a reminder to pursue a life that is genuinely our own. | Sau đó, tác giả xem xét cách chúng ta có thể giành lại quyền tự chủ lớn hơn đối với những ham muốn của mình bằng cách chủ động lựa chọn những hình mẫu có ảnh hưởng đến mình, định hướng cuộc sống theo những giá trị và lý tưởng cao hơn thay vì những thước đo thành công bên ngoài, đồng thời vận dụng “memento mori” — ý thức về sự hữu hạn của chính cuộc đời mình — như một lời nhắc nhở để theo đuổi một cuộc sống thực sự thuộc về chính mình. |
| Original essay written in English | Bản dịch của bài luận sang tiếng Việt |
| Hello, hello, hello. | Xin chào, xin chào, xin chào. |
| Thank you for joining me. | Cảm ơn bạn đã đến đây cùng tôi. |
| Philosopher René Girard once observed something about human nature so painfully accurate that most of us don’t like to admit it to ourselves: | Triết gia René Girard từng đưa ra một nhận xét về bản chất con người chính xác đến mức đau lòng mà hầu hết chúng ta đều không muốn thừa nhận với chính mình: |
| “You don’t want what you want because of who you are. You want what you want because of the people you want to be have them.” | “Bạn không muốn những thứ mình muốn vì con người bạn vốn là như vậy. Bạn muốn những thứ mình muốn bởi vì những người mà bạn muốn trở thành có những thứ đó.” |
| He called this “mimetic desire”. | Ông gọi điều này là “ham muốn mô phỏng” (mimetic desire). |
| Now, this should feel pretty intuitive to you. I mean, what the fuck is a “labubu”, right? Why would anyone line up for hours in order to buy a $30 brick? Why would anyone wear jeans so skinny that they compromise their own fertility? And I’m not judging you. I’ve done it, too. Right? Why does everyone want to go to Japan all of a sudden? | Bây giờ, điều này có lẽ nghe khá trực quan đối với bạn. Ý tôi là, một con “Labubu” thì có cái quái gì chứ, đúng không? Tại sao người ta lại sẵn sàng xếp hàng suốt hàng giờ chỉ để mua một cục gạch giá 30 đô-la? Tại sao người ta lại mặc những chiếc quần jeans bó đến mức ảnh hưởng cả khả năng sinh sản của chính mình? Và tôi không phán xét bạn đâu. Tôi cũng từng làm những chuyện như vậy mà. Đúng không? Tại sao tự nhiên tất cả mọi người đều muốn đi Nhật Bản? |
| Skinny jeans aside, the complicated part about mimetic desire is that it’s not just about the products that you buy. It’s about the goals that you chase, the career that you chase. It’s about who you compete with, who you envy, who you sleep with, your values, your dreams, your lifestyle. It’s about realizing that the version of yourself that you’ve been quietly chasing for the past years that did not come from you. | Tạm gác chuyện quần jeans bó sang một bên, điều phức tạp về ham muốn mô phỏng là nó không chỉ liên quan đến những sản phẩm mà bạn mua. Nó còn liên quan đến những mục tiêu mà bạn theo đuổi, sự nghiệp mà bạn theo đuổi. Nó liên quan đến việc bạn cạnh tranh với ai, bạn đố kỵ với ai, bạn ngủ với ai, những giá trị của bạn, những giấc mơ của bạn, lối sống của bạn. Nó buộc bạn phải nhận ra rằng phiên bản con người mà bạn vẫn âm thầm cố gắng trở thành suốt những năm qua thực ra không bắt nguồn từ chính bạn. |
| So, in this video, I want to unpack some of Girard’s ideas from mimetic theory, and I want to share with you some strategies that I’m implementing in my own life to live an anti-mimetic life. That is, living a life by my choice and my design as opposed to running some programs, some script that was installed in me by God knows who. | Vì vậy, trong video này, tôi muốn phân tích một số ý tưởng của Girard trong lý thuyết mô phỏng (mimetic theory), đồng thời chia sẻ với bạn một số phương pháp mà chính tôi đang áp dụng trong cuộc sống để sống một cuộc đời phản mô phỏng (anti-mimetic life). Tức là sống một cuộc đời do chính tôi lựa chọn và tự mình thiết kế, thay vì cứ vận hành theo một chương trình, một kịch bản nào đó đã được cài vào đầu tôi bởi có trời mới biết là ai. |
| My name is Mikey. If you’re new here, welcome. This is Simple Perspective. Let’s get into it. | Tên tôi là Mikey. Nếu bạn mới đến đây, xin chào mừng. Đây là Simple Perspective. Bắt đầu thôi. |
| “That’s one small step for man, one giant leap for mankind.” | “Đó là một bước đi nhỏ bé của một con người, nhưng là một bước tiến khổng lồ của nhân loại.” |
| We should start off by establishing that none of this is new. Humans have been copying each other and emulating each other’s desires for hundreds of thousands of years, like literally since the caves. The difference is that for the majority of that time, if you wanted to know what you want and what you should strive for, you looked around the people in your village. You compared yourself to maybe 100, 150, 200 people at most. The same people you grew up with, the people you went to school with, the people you’d be buried next to, the people your kids would marry off to. That was your circle of influence. | Trước hết, chúng ta cần xác lập một điều: tất cả những chuyện này chẳng có gì mới cả. Con người đã bắt chước lẫn nhau và mô phỏng ham muốn của nhau suốt hàng trăm nghìn năm rồi — kiểu, theo đúng nghĩa đen là từ thời còn sống trong hang động. Điểm khác biệt là trong phần lớn khoảng thời gian ấy, nếu bạn muốn biết mình muốn gì và mình nên phấn đấu vì điều gì, bạn chỉ cần nhìn những người xung quanh trong làng. Bạn so sánh bản thân với cùng lắm là 100, 150, 200 người. Chính những người mà bạn lớn lên cùng, những người bạn đi học cùng, những người sau này bạn sẽ được chôn cất bên cạnh, những người mà con cái bạn rồi sẽ kết hôn với. Đó là vòng tròn ảnh hưởng của bạn. |
| Now, what happened is that over at some point in the last 15 years, that village dynamic changed. Not only did the village get significantly larger due to, you know, global trade and intercontinental travel becoming really accessible, the village itself got replaced by an algorithm. An algorithm that sorts through 5 billion people and ranks them in order of how good they are at making you want what they have. And then, it serves you the winners on loop every single morning before you’ve even gotten out of bed. | Nhưng rồi, vào một thời điểm nào đó trong khoảng 15 năm trở lại đây, cái cơ chế làng xã ấy đã thay đổi. Không chỉ là ngôi làng trở nên lớn hơn rất nhiều bởi, bạn biết đấy, thương mại toàn cầu và việc đi lại giữa các châu lục ngày càng trở nên dễ dàng, mà bản thân ngôi làng ấy còn bị thay thế bởi một thuật toán. Một thuật toán sàng lọc qua 5 tỷ con người rồi xếp hạng họ dựa trên khả năng khiến bạn muốn có những gì họ có. Và sau đó, sáng nào nó cũng đem những “người chiến thắng” ấy ra cho bạn xem hết lượt này đến lượt khác, ngay cả trước khi bạn kịp bước chân ra khỏi giường. |
| And I know what you’re thinking. You already know this. I get it, Mikey. Social media’s bad, blah blah blah blah blah. Brain rot is bad. Touch some grass. Get off my phone. I get it. Screen time. Yeah, yeah, yeah. | Và tôi biết bạn đang nghĩ gì. Mấy chuyện này tôi biết rồi. Tôi hiểu mà, Mikey. Mạng xã hội có hại, blah blah blah blah blah. Brain rot thì có hại. Ra ngoài chạm cỏ đi. Bỏ điện thoại xuống đi. Tôi biết rồi. Thời gian nhìn màn hình. Ừ, ừ, ừ. |
| No. Slow down for a second, because this is not just about attention. I’m not going to tell you to dopamine detox. That’s not where this video’s going. | Không. Khoan đã một chút, bởi vì chuyện này không chỉ liên quan đến sự chú ý của bạn. Tôi sẽ không bảo bạn phải đi dopamine detox. Video này không đi theo hướng đó. |
| It is about not spending the next 40 years of your life chasing some vision of yourself that is not your own. Chasing some vision of yourself that was implanted in you by third-party actors whom you’ll never meet, who have nothing to do with your life, who have nothing to do with you. | Điều tôi đang nói đến là đừng dành 40 năm tiếp theo của cuộc đời để chạy theo một hình dung về chính mình mà vốn dĩ không phải của bạn. Đừng chạy theo một phiên bản bản thân đã được cấy vào đầu bạn bởi những bên thứ ba mà bạn sẽ chẳng bao giờ gặp, những người chẳng liên quan gì đến cuộc đời bạn, chẳng liên quan gì đến bạn cả. |
| I firmly believe that the higher level of awareness and understanding that we have about the nature of desire and about the digital landscape, the texture of the digital landscape that we navigate, the more we understand it, the higher we can raise our consciousness and be aware of what is influencing us. And thus, the more agency we can develop in our own lives. That is what this is about. | Tôi thực sự tin rằng chúng ta càng có nhận thức và hiểu biết sâu sắc hơn về bản chất của ham muốn, cũng như về cái cảnh quan kỹ thuật số — cái kết cấu của môi trường kỹ thuật số mà chúng ta đang ngày ngày đi qua — thì chúng ta càng có thể nâng cao mức độ ý thức của mình và nhận ra điều gì đang tác động đến mình. Và nhờ vậy, chúng ta càng có thể giành lại nhiều quyền tự chủ hơn đối với chính cuộc đời mình. Đó mới là điều mà chúng ta đang nói tới ở đây. |
| And in order to do that, the first thing we have to do is understand René Girard’s mimetic theory. And I’m going to do my best to give you a 1,000-ft view of it in the next section of this video. | Và để làm được điều đó, việc đầu tiên chúng ta cần làm là hiểu lý thuyết mô phỏng (mimetic theory) của René Girard. Trong phần tiếp theo, tôi sẽ cố gắng hết sức để cho bạn một cái nhìn toàn cảnh về nó. |
| So, the first thing we need to understand is that we tend to think of our desires as a straight line, right? There’s us, the subject, and then there’s a straight line to our object of desire, right? Be that a certain achievement, a possession, a certain way we can look, money, status, whatever may be. There’s the object of our desire, and then there’s us. And therefore, we think that all of the frustration that we feel or the motivation that we feel to get that thing is based on the distance, the gap that we have between where we currently are and where we want to be. | Vậy thì, điều đầu tiên chúng ta cần hiểu là chúng ta thường hình dung ham muốn của mình như một đường thẳng, đúng không? Một đầu là chúng ta — chủ thể — rồi từ đó có một đường thẳng dẫn tới đối tượng của ham muốn. Đó có thể là một thành tựu nào đó, một món đồ mà ta muốn sở hữu, một diện mạo mà ta muốn có, tiền bạc, địa vị, hay bất cứ thứ gì. Một bên là đối tượng mà ta ham muốn, một bên là chúng ta. Và vì thế, chúng ta nghĩ rằng mọi sự bực bội mà mình cảm thấy, hay mọi động lực thúc đẩy mình đạt được thứ đó, đều xuất phát từ khoảng cách giữa vị trí hiện tại của mình và nơi mình muốn đến. |
| Girard says no. Girard suggested that there’s a third point, a second person through which we mediate our desire. | Girard nói: không phải vậy. Girard cho rằng còn có một điểm thứ ba, một người thứ hai mà thông qua họ, ham muốn của chúng ta được trung gian hóa. |
| [I’ll put a little visual on the on the screen so you can see what I’m talking about.] | [Tôi sẽ đưa một hình minh họa nhỏ lên màn hình để bạn thấy tôi đang nói về điều gì.] |
 |  |
| But he believed that through this person, through this model, they teach us what to want. | Theo Girard, chính thông qua người này, thông qua hình mẫu này, mà chúng ta được dạy cho biết mình nên muốn thứ gì. |
| So, going back to the example I gave earlier about the $30 Supreme brick, nobody wants a $30 brick. What happens is that you want to be part of this community of hypebeasts or people that care about Supreme, care about streetwear. They have taught you what to want. They are the mediators, and through them, you then also develop the desire for this thing. | Quay lại ví dụ lúc nãy về cục gạch Supreme giá 30 đô-la: chẳng ai thực sự muốn một cục gạch giá 30 đô cả. Điều thực sự xảy ra là bạn muốn trở thành một phần của cộng đồng những hypebeast, hay những người quan tâm đến Supreme, quan tâm đến streetwear. Chính họ đã dạy bạn biết mình nên muốn gì. Họ là những người trung gian (mediators), và thông qua họ, bạn cũng bắt đầu nảy sinh ham muốn đối với món đồ ấy. |
| You may have had an experience in high school or university where there was this person that nobody really gave much attention to. They were not that good-looking, not that interesting, but at some point, maybe you went in the transition from high school to university or from university to professional life, and all of a sudden, you notice that they started getting more attention. They “glow up”. And all of a sudden, you see them getting attention from other people, and that sparks your interest. You’re like, “Oh, wait. They actually are kind of cute or they are kind of interesting.” That is mimetic desire. | Có thể bạn từng trải qua chuyện này hồi cấp ba hoặc đại học. Có một người nào đó chẳng mấy ai để ý tới. Họ không đẹp đến thế, cũng chẳng thú vị đến thế. Nhưng rồi đến một thời điểm nào đó – có thể là khi bạn chuyển từ cấp ba lên đại học, hoặc từ đại học bước vào đời sống đi làm – bỗng nhiên bạn nhận thấy người ấy bắt đầu được chú ý nhiều hơn. Họ, như người ta vẫn nói, “glow up” – bỗng trở nên hấp dẫn hẳn lên. Và rồi đột nhiên, bạn thấy những người khác bắt đầu chú ý đến họ, và điều đó cũng khiến bạn bắt đầu thấy hứng thú. Bạn nghĩ: “Ơ, khoan. Hình như người này cũng dễ thương phết nhỉ,” hoặc “Thực ra người này cũng khá thú vị đấy chứ.” Đó chính là ham muốn mô phỏng. |
| Now, the next layer of this, which is kind of uncomfortable to think about, but it’s I want you to recognize the truth in it. Girard suggests that we don’t just want what they want. We want to be that person, and that’s why we want the things they want. | Bây giờ, đến lớp ý tiếp theo — một điều mà nghĩ kỹ thì có phần hơi khó chịu, nhưng tôi muốn bạn nhận ra cái phần sự thật nằm trong đó. Girard cho rằng chúng ta không chỉ muốn những gì họ muốn. Chúng ta muốn trở thành người đó, và chính vì vậy mà chúng ta muốn những thứ họ muốn. |
| So, essentially, we see this model, this mediator, and we assume that they have these internal qualities that we desire. We think that because they’re beautiful or because they’re financially successful or because they’re this and that, they must have these internal qualities that we’re after, which they’re all the same for all of us. We want to feel love, we want to feel deeply known, we want to feel seen, we want to feel respected, we want to feel like we have work that fulfills us, that energizes. That’s what we want at our core. | Về cơ bản là thế này: chúng ta nhìn thấy một hình mẫu, một người trung gian, rồi mặc nhiên cho rằng họ sở hữu những phẩm chất nội tại mà chúng ta khao khát. Chúng ta nghĩ rằng bởi vì họ đẹp, hoặc bởi vì họ thành công về tài chính, hoặc bởi vì họ thế này thế kia, thì hẳn họ phải có những phẩm chất bên trong mà chúng ta đang tìm kiếm. Mà xét đến tận cùng, những điều ấy ở tất cả chúng ta đều khá giống nhau. Chúng ta muốn cảm nhận được tình yêu, muốn được ai đó thực sự thấu hiểu, muốn được nhìn nhận, muốn được tôn trọng, muốn cảm thấy rằng mình đang làm một công việc khiến mình mãn nguyện, khiến mình tràn đầy năng lượng. Đó mới là những gì chúng ta thực sự khao khát từ sâu bên trong. |
| And we see this person, this model, this mediator, and we assume that they have these items, and then we see what they’re doing, be that driving Lamborghinis or buying this type of makeup brand or buying this water bottle, this Supreme brick, wearing skinny jeans, whatever it is, and we assume that, “Oh, because they’re doing this, if I do that, too, if I chase the desires, the objects of the desires that they’re chasing as well, I, too, will have the character traits that they have.” But, this is obviously very faulty logic, but we all do this. | Và rồi chúng ta nhìn vào người này – hình mẫu này, người trung gian này – và cho rằng họ có được những điều ấy. Sau đó, chúng ta nhìn xem họ đang làm gì: lái Lamborghini, mua một hãng mỹ phẩm nào đó, mua loại bình nước này, mua cục gạch Supreme kia, mặc quần jeans bó sát, hay bất cứ thứ gì khác. Và chúng ta nghĩ: “À, bởi vì họ làm những điều này, nên nếu mình cũng làm như vậy, nếu mình cũng theo đuổi những ham muốn, những đối tượng ham muốn mà họ đang theo đuổi, thì mình cũng sẽ có được những phẩm chất mà họ có.” Rõ ràng đây là một lối suy luận đầy khiếm khuyết, nhưng tất cả chúng ta đều làm như vậy. |
| [Pardon me 1 second while I take off this jacket cuz it is hot in here.] | [Cho tôi xin một giây để cởi cái áo khoác này ra nhé, trong này nóng quá.] |
| Okay, so that is the basics of mimetic desire. Now, the next layer that we have to understand is that Girard separated the mediators into two types. There is external mediators and internal mediators. | Được rồi, vậy đó là những điều cơ bản về ham muốn mô phỏng (mimetic desire). Bây giờ, lớp tiếp theo mà chúng ta cần hiểu là Girard chia những người trung gian (mediators) này thành hai loại: người trung gian bên ngoài (external mediators) và người trung gian bên trong (internal mediators). |
| Now, simply put, an external mediator is a type of model that is outside of our world, so to speak. It is someone that we don’t have access to, and therefore we can safely compare ourselves to them or look up to them, admire them, want the things they want without triggering all of this psychological internal discomfort. Right? | Nói đơn giản, một người trung gian bên ngoài là một kiểu hình mẫu nằm bên ngoài thế giới của chúng ta, có thể nói như vậy. Đó là một người mà chúng ta không thực sự có khả năng tiếp cận. Vì thế, chúng ta có thể khá thoải mái so sánh bản thân với họ, ngưỡng mộ họ, coi họ là hình mẫu, muốn những thứ họ muốn mà không khơi lên tất cả những cảm giác khó chịu về mặt tâm lý bên trong mình. Đúng không? |
| So, for example, you might look up to someone like Michael Jordan or [clears throat] Kobe Bryant or Jesus or the Buddha or Taylor Swift or Timothy Chalamet or whoever it is that you look up to. But, because they’re so out of your world, you’re not actually in competition with them, or you don’t perceive yourself to be in competition to them. And therefore, you can look up to them, you can pursue the objects that they desire as well without feeling so much quarrel inside you. | Ví dụ, bạn có thể ngưỡng mộ một người như Michael Jordan, [hắng giọng] Kobe Bryant, Chúa Jesus, Đức Phật, Taylor Swift, Timothée Chalamet, hay bất kỳ ai mà bạn coi là hình mẫu. Nhưng bởi vì họ ở quá xa thế giới của bạn, nên bạn không thực sự cạnh tranh với họ – hoặc ít nhất, bạn không cảm thấy rằng mình đang cạnh tranh với họ. Vì vậy, bạn có thể ngưỡng mộ họ, có thể theo đuổi những đối tượng mà họ cũng khao khát, mà không phải trải qua quá nhiều giằng xé trong lòng. |
| There is also internal mediators, internal models. These are people that are within your world, within your realm of possibility. So, these might be people that you went to high school with, people that you went to uni with, people in your gym, people in your city, your siblings, your parents. Right? People that seem within your reach. | Nhưng cũng có những người trung gian bên trong, những hình mẫu bên trong. Đây là những người nằm ngay trong thế giới của bạn, trong phạm vi những gì bạn cảm thấy mình có thể đạt tới. Đó có thể là những người từng học cấp ba cùng bạn, những người học đại học cùng bạn, những người bạn gặp ở phòng gym, những người sống cùng thành phố với bạn, anh chị em của bạn, bố mẹ bạn. Đúng không? Những người có vẻ như ở trong tầm với của bạn. |
| And therefore, these models of desire, these mediators of desire, are no longer distant enough that you can admire them, you now see yourself in competition with them. | Và chính vì vậy, những hình mẫu ham muốn này, những người trung gian của ham muốn này, không còn đủ xa để bạn chỉ đơn thuần ngưỡng mộ họ nữa. Giờ đây, bạn bắt đầu nhìn nhận mình như đang cạnh tranh với họ. |
| And this is where all those nasty psychological feelings of envy, self-consciousness, doubt, frustration, that’s where it all stems from. Because you feel like you’re competing against these people to access the same resources, to get the same qualities. Right? You your brain almost like perceives it as a zero-sum game. | Và đó chính là nơi tất cả những cảm xúc tâm lý khó chịu kia bắt nguồn: đố kỵ, tự ti và quá để tâm đến bản thân, hoài nghi chính mình, bực bội và bất mãn. Bởi vì bạn cảm thấy mình đang cạnh tranh với những người này để giành lấy cùng những nguồn lực, để có được cùng những phẩm chất ấy. Đúng không? Bộ não của bạn gần như nhìn nhận toàn bộ chuyện này như một trò chơi có tổng bằng không (zero-sum game) – người này có được thì người kia phải mất đi. |
| Now, as I alluded to earlier, what happens is that social media has completely shattered this dynamic. Right? Whereas before, you would have only compared yourself to people in your town, people in your city, people you went to high school with, now the internet, social media, gives you access to hundreds of millions of different life paths. | Bây giờ, như tôi đã nhắc đến lúc trước, điều xảy ra là mạng xã hội đã phá vỡ hoàn toàn cái cơ chế này. Đúng không? Trước đây, bạn có lẽ chỉ so sánh bản thân với những người trong thị trấn, trong thành phố của mình, những người từng học cấp ba cùng mình. Nhưng giờ đây, Internet và mạng xã hội cho phép bạn tiếp cận với hàng trăm triệu con đường sống khác nhau. |
| You get to see what these people are eating for breakfast, what they’re doing on a Tuesday morning, where they’re going for dinner, what what they’re doing for their workouts, what their body looks like at Wednesday at 2:00 p.m. You get to see all of these things. And it’s it’s honestly way too much information. | Bạn được thấy những người này ăn gì vào bữa sáng, họ làm gì vào một buổi sáng thứ Ba, tối họ đi ăn ở đâu, họ tập luyện như thế nào, cơ thể họ trông ra sao vào đúng hai giờ chiều ngày thứ Tư. Bạn được nhìn thấy tất cả những thứ đó. Và thực lòng mà nói, đó là quá nhiều thông tin. |
| And that brings all of these mediators that would have been outside of your world into an internal mediators state. And therefore, you feel like you’re constantly competing against all of these people. Right? And you might have noticed this. | Và điều này biến tất cả những người trung gian vốn trước kia nằm bên ngoài thế giới của bạn thành những người trung gian bên trong. Kết quả là bạn cảm thấy mình liên tục phải cạnh tranh với tất cả những con người ấy. Đúng không? Và có lẽ bạn cũng đã từng nhận thấy điều này. |
| I want to add a quick caveat here. The thing about social media is that it’s not like you’re competing against Kylie Jenner or Timothy Chalamet or Mr. Beast, right? Those people, even though yes, the internet, social media made Neymar and Messi and Mr. Beast and Kylie Jenner, it allowed you to watch them on social media and feel closer to you, but they still might feel far. | Nhưng tôi muốn thêm một lưu ý nhỏ ở đây. Vấn đề với mạng xã hội không hẳn là bạn cảm thấy mình đang cạnh tranh với Kylie Jenner, Timothée Chalamet hay MrBeast, đúng không? Đúng là Internet và mạng xã hội đã đưa Neymar, Messi, MrBeast hay Kylie Jenner đến gần bạn hơn – bạn có thể theo dõi họ trên mạng xã hội và cảm thấy như họ gần gũi với mình hơn – nhưng họ vẫn có thể khiến bạn cảm thấy quá xa vời. |
| The people that really you in the head, like the people that really screw your mental health, are the people that seem like they’re close to you. Right? It’s Timmy from Omaha, Nebraska that has his multi-million dollar marketing agency and he’s dating this like hot blonde chick from Nebraska. And that feels close enough to you and that messes with your head. | Những người thực sự làm đầu óc bạn rối tung lên, những người thực sự gây tổn hại đến sức khỏe tinh thần của bạn, lại là những người có vẻ rất gần với bạn. Đúng không? Đó là một anh chàng Timmy nào đó ở Omaha, Nebraska, có một công ty marketing trị giá hàng triệu đô-la và đang hẹn hò với một cô nàng tóc vàng cực kỳ nóng bỏng cũng ở Nebraska. Người như thế tạo cảm giác đủ gần với bạn – và chính điều đó mới khiến đầu óc bạn rối tung lên. |
| If you’re a girl, it might be the girl that has like 8,000 followers on Instagram and she lives in your city and she’s always doing Pilates and eating at these nice restaurants and going to the nicest cafes and buying the latest beauty products. Right? It’s not too distant, but it’s close enough that now you feel like you’re in competition with these people from all over the world, from all different walks of life and you’re only catching a glimpse of their life. | Nếu bạn là con gái, đó có thể là một cô gái có khoảng 8.000 người theo dõi trên Instagram, sống ngay trong thành phố của bạn, lúc nào cũng tập Pilates, ăn ở những nhà hàng đẹp, lui tới những quán cà phê xịn nhất và mua những sản phẩm làm đẹp mới nhất. Đúng không? Cô ấy không xa vời đến mức ngoài tầm với, mà lại đủ gần để khiến bạn cảm thấy mình đang cạnh tranh với cô ấy. Và giờ đây, bạn có thể cảm thấy mình đang cạnh tranh với những người như thế trên khắp thế giới, thuộc đủ mọi hoàn cảnh và lối sống khác nhau – trong khi tất cả những gì bạn thực sự nhìn thấy chỉ là một lát cắt rất nhỏ trong cuộc đời họ. |
| This will destroy your mental health faster than anything else and I think this is a huge reason why social media is so correlated to poor mental health outcomes as there’s plenty of data to corroborate. | Điều này có thể hủy hoại sức khỏe tinh thần của bạn nhanh hơn gần như bất cứ thứ gì khác. Và tôi nghĩ đây là một lý do rất lớn khiến việc sử dụng mạng xã hội có mối tương quan mạnh với những kết quả tiêu cực về sức khỏe tinh thần – và có rất nhiều dữ liệu củng cố cho điều đó. |
| And there’s another trap you can fall into here. Because after understanding all of this, when you understand mimesis, you might think, “Okay, well, if everyone’s chasing money and status and possessions and achievements, I’m just going to do the opposite. I’m just going to reject modernity. Everyone’s trying to chase Wall Street money and Miami and McLaren money and all this kind of stuff. I’m just going to sell all my possessions and move to India to an ashram and just meditate. I’m going to sell all my possessions and go surf in Bali and be a digital nomad. And yeah, I’m not I’m not following the crowd. I’m living an anti-mimetic life.” | Nhưng ở đây còn có một cái bẫy khác mà bạn có thể rơi vào. Bởi vì sau khi hiểu tất cả những điều này, sau khi hiểu về sự mô phỏng (mimesis), bạn có thể nghĩ: “Được thôi. Nếu tất cả mọi người đều đang chạy theo tiền bạc, địa vị, của cải và thành tựu, thì mình sẽ làm điều ngược lại. Mình sẽ từ chối lối sống hiện đại. Ai cũng đang chạy theo tiền bạc kiểu Phố Wall, cuộc sống Miami, tiền mua McLaren và đủ thứ kiểu như vậy. Thế thì mình sẽ bán hết tài sản, chuyển sang một ashram ở Ấn Độ rồi chỉ việc ngồi thiền. Mình sẽ bán sạch mọi thứ, sang Bali lướt sóng và trở thành một digital nomad. Đấy nhé, mình đâu có chạy theo đám đông. Mình đang sống một cuộc đời phản mô phỏng mà.” |
| No. | Không. |
| So, what Girard would argue is that that is still a mimetic desire. Right? Your desire to go to Bali, to live this homesteading life, this like life that is against modernity, that is still being mediated by this person, by this third person. | Theo Girard, đó vẫn là một ham muốn mô phỏng. Đúng không? Ham muốn sang Bali, sống một cuộc đời tự cung tự cấp, kiểu một cuộc sống chống lại xã hội hiện đại – ham muốn ấy vẫn đang được trung gian hóa bởi một người khác, bởi cái người thứ ba ấy. |
| Why? Because you’re essentially saying “I’m so much better than you that I don’t value what you have”. Right? This thing that you value the most, money, your possessions, your McLaren, your status, whatever, I value that so little and I’m so much better than you that I’m doing the completely opposite thing. | Tại sao? Bởi về cơ bản, điều bạn đang nói là: “Tôi vượt trội hơn anh đến mức tôi chẳng coi trọng những thứ anh có.” Đúng không? Cái thứ mà anh coi trọng nhất – tiền bạc, tài sản, chiếc McLaren, địa vị, hay bất cứ thứ gì – tôi coi nó chẳng đáng là bao, và tôi hơn anh đến mức tôi sẽ làm hoàn toàn ngược lại với anh. |
| That is still a mimetic desire because you’re still mediating your desire through this other person. Right? So, that’s a trap as well that we have to be careful of. | Đó vẫn là ham muốn mô phỏng, bởi ham muốn của bạn vẫn được trung gian hóa thông qua một người khác. Đúng không? Vì vậy, đây cũng là một cái bẫy mà chúng ta cần phải cẩn thận. |
| Okay, so how do we live an anti-mimetic life? How do we navigate the world and our psyche and our desires given this context? | Được rồi, vậy thì làm thế nào để chúng ta sống một cuộc đời phản mô phỏng? Trong bối cảnh như thế này, làm sao chúng ta có thể định hướng bản thân giữa thế giới, đời sống tâm lý và những ham muốn của chính mình? |
| A lot of people will tell you that you can’t. Right? There’s a lot of authors and speakers on mimetic desire that will tell you you can’t really escape mimesis because it is we’re social creatures and it is human nature to craft your identity in relation to others. | Rất nhiều người sẽ nói với bạn rằng: không thể. Đúng không? Có rất nhiều tác giả và diễn giả viết và nói về ham muốn mô phỏng cho rằng chúng ta thực sự không thể thoát khỏi sự mô phỏng, bởi chúng ta vốn là những sinh vật xã hội, và việc xây dựng danh tính của mình trong mối tương quan với những người khác là một phần của căn tính mỗi con người. |
| And to some extent this is true, right? We design our sense of self, we design our identity in relation to others. To give you an example, I can only know if I’m rich or poor relative to others, in relation to others. I can only know if I’m attractive or unattractive, smart or stupid, beautiful, ugly, fit, fat, I can only know any of those things in relation to others. Right? I only know if my achievements are impressive or unimpressive in relation to others and therefore we craft our identity in a to others. | Và ở một mức độ nào đó, điều này đúng. Chúng ta xây dựng ý niệm về bản thân, xây dựng bản sắc của mình trong mối tương quan với người khác. Lấy một ví dụ nhé: tôi chỉ có thể biết mình giàu hay nghèo khi đặt mình trong tương quan với người khác. Tôi chỉ có thể biết mình hấp dẫn hay không hấp dẫn, thông minh hay ngu ngốc, đẹp hay xấu, cân đối hay béo – tất cả những điều đó tôi chỉ có thể biết khi so mình với người khác. Đúng không? Tôi cũng chỉ biết những thành tựu của mình đáng nể hay chẳng có gì ấn tượng khi đặt chúng trong tương quan với thành tựu của người khác. |
| Does that make sense? | Vì thế, chúng ta xây dựng bản sắc của chính mình trong mối quan hệ với những người xung quanh. Bạn hiểu ý tôi chứ? |
| And therefore all of our desires are going to be mediated by others, by this external or internal mediators. And that would lead to the natural conclusion: “Okay, then the game is not about escaping mimesis. The game is not about escaping memetic desire. The game is about actively and consciously selecting better models to emulate. Selecting better role models, better ideals to go after”. | Và nếu vậy, tất cả những ham muốn của chúng ta rồi cũng sẽ được trung gian hóa bởi người khác – bởi những người trung gian bên ngoài hoặc người trung gian bên trong ấy. Từ đó, ta rất dễ đi đến một kết luận tự nhiên rằng: “Được rồi, vậy thì mục tiêu không phải là thoát khỏi sự mô phỏng. Mục tiêu không phải là thoát khỏi ham muốn mô phỏng. Thay vào đó, mục tiêu là chủ động và có ý thức lựa chọn những hình mẫu tốt hơn để noi theo. Chọn những tấm gương tốt hơn. Chọn những lý tưởng tốt hơn để hướng tới.” |
| And there’s an element to this that I’m going to unpack in a little bit. But Girard would disagree. | Có một phần trong ý tưởng này mà lát nữa tôi sẽ phân tích kỹ hơn. Nhưng Girard sẽ không đồng ý hoàn toàn với kết luận ấy. |
| Girard did believe, as I believe, that there is a way to live an anti-memetic life and to actually escape this low-level comparison. It’s not something I’ve accomplished fully and it’s not something that’s easy once I tell you what it is, but it is possible. | Girard thực sự tin – và tôi cũng tin – rằng có một cách để sống một cuộc đời phản mô phỏng, và thực sự thoát khỏi kiểu so sánh bản thân ở tầng thấp này. Tôi chưa thể nói rằng mình đã hoàn toàn làm được điều đó, và khi tôi nói cho bạn biết cách làm là gì, bạn sẽ thấy nó cũng chẳng hề dễ dàng. Nhưng điều đó là có thể. |
| And the way to do it is by not trying to transcend memetic desire horizontally. That is not simply picking better human mentors to compare yourself to, better human models to compare yourself to because humans are – and always will be – deeply flawed and full of contradictions. Just like I am. Just like you are. | Và cách để làm điều đó là đừng cố vượt thoát khỏi ham muốn mô phỏng theo chiều ngang. Nghĩa là, giải pháp không đơn giản chỉ là tìm những người thầy tốt hơn để so sánh bản thân với họ, hay những hình mẫu con người tốt hơn để mình noi theo, bởi con người vốn dĩ – và sẽ luôn – đầy khiếm khuyết và mâu thuẫn, giống như tôi, cũng giống như bạn. |
| The way is to pick the path of vertical transcendency. Right? Is to make your model, your ideals, the objects of your desire something higher, something beyond normal human consciousness. God, love, a set of values, etc. | Con đường ở đây là chọn sự siêu vượt theo chiều dọc. Đúng không? Tức là biến hình mẫu của bạn, lý tưởng của bạn, đối tượng ham muốn của bạn thành một điều gì đó cao hơn, một điều gì đó vượt lên trên ý thức và đời sống thông thường của con người. Chúa, tình yêu, một hệ giá trị, v..v.. |
| And if if the word “God” triggers you, just think of it as good orderly direction. Think of it as source. Think about it as love itself, right? | Và nếu từ “Chúa” khiến bạn cảm thấy không thoải mái, thì cứ nghĩ về nó như một định hướng tốt đẹp và có trật tự. Hãy nghĩ về nó như một cội nguồn. Hãy nghĩ về nó như chính tình yêu, được chứ? |
| The point is picking a set of values, a set of principles that you abide by, that everything in your life filters through, which is higher than normal human endeavors. | Điểm cốt yếu là bạn chọn ra một hệ giá trị, một tập hợp những nguyên tắc mà mình sống theo, những nguyên tắc mà mọi thứ trong cuộc đời bạn đều phải đi qua như một bộ lọc – một điều gì đó cao hơn những mưu cầu thông thường của con người. |
| So if, say, one of your core values was love, then everything you do in your life, every decision you make, every interaction you have, every goal that you set, every feeling that you entertain, every thought that you entertain in the morning, it all passes through that filter of: “Does this magnify love in my life? Is this loving to myself and to those around me?” Beautiful, right? | Chẳng hạn, nếu một trong những giá trị cốt lõi của bạn là tình yêu, thì mọi việc bạn làm trong đời, mọi quyết định bạn đưa ra, mọi cuộc tương tác bạn có, mọi mục tiêu bạn đặt ra, mọi cảm xúc bạn nuôi dưỡng, mọi suy nghĩ xuất hiện trong đầu bạn vào buổi sáng – tất cả đều phải đi qua bộ lọc này: “Điều này có làm tình yêu trong cuộc đời mình trở nên lớn hơn không? Điều này có phải là một hành động yêu thương đối với chính mình và những người xung quanh không?” Tuyệt đẹp, đúng không? |
| What if one of your values was to magnify feelings of gratitude in your life and to engage fully and to give thanks for the things that are in front of you. Beautiful, right? | Hoặc giả sử một trong những giá trị của bạn là vun bồi lòng biết ơn trong cuộc sống, là sống trọn vẹn với những gì đang diễn ra và biết ơn những gì đang hiện hữu ngay trước mắt mình. Tuyệt đẹp, đúng không? |
| That is vertical transcendency. You have to establish these values, these principles that you live by and that aligns everything else in your life. | Đó chính là sự siêu vượt theo chiều dọc. Bạn phải xác lập những giá trị ấy, những nguyên tắc mà mình sẽ sống theo, rồi dùng chúng để căn chỉnh mọi thứ khác trong cuộc đời mình. |
| But, as I alluded to just now, and as you can imagine, this is difficult. This is not a thing that’s going to happen to you in a day or in a week or in a month. It is a lifelong path, a lifelong commitment that you are making to your personal development, to your spiritual growth, to becoming this kind of person. It’s a practice that you do every day, right? To live by your values, to align yourself with higher ideals. | Nhưng như tôi vừa nói – và như bạn có thể hình dung – chuyện này rất khó. Đây không phải là thứ sẽ xảy ra trong một ngày, một tuần hay một tháng. Đó là một con đường kéo dài cả đời, một cam kết kéo dài cả đời mà bạn dành cho sự phát triển bản thân, cho sự trưởng thành về tinh thần, cho quá trình trở thành kiểu người mà mình muốn trở thành. Đó là một sự thực hành bạn phải làm mỗi ngày, đúng không? Sống theo những giá trị của mình. Căn chỉnh bản thân với những lý tưởng cao hơn. |
| Because here’s the thing, when you live by these mimetic desires, when you live in constant comparison to others, you are constantly in fear. When you are self-centered, right? When you and being self-centered is natural, right? It’s our experience of life. Our experience of life is being self-centered. | Bởi vấn đề là thế này: khi bạn sống theo những ham muốn mô phỏng, khi bạn sống trong trạng thái không ngừng so sánh mình với người khác, bạn cũng sẽ không ngừng sống trong sợ hãi. Khi bạn lấy bản thân làm trung tâm… mà việc lấy bản thân làm trung tâm thực ra cũng rất tự nhiên, đúng không? Đó đơn giản là cách chúng ta trải nghiệm cuộc sống. Chúng ta trải nghiệm cuộc đời từ chính vị trí của mình, nên đương nhiên bản thân mình sẽ nằm ở trung tâm của trải nghiệm ấy. |
| And when you’re self-centered, you’re going to go and interpret your experiences, your feelings, the events in your life and you’re going to give them meaning. How? By comparing them to your past experiences, by comparing them to everything that’s happened in your life up to that point. | Và khi bạn nhìn mọi thứ từ chính mình như vậy, bạn sẽ diễn giải những trải nghiệm, cảm xúc và sự kiện xảy ra trong cuộc đời mình, rồi gán ý nghĩa cho chúng. Bằng cách nào? Bằng cách so sánh chúng với những trải nghiệm trong quá khứ, so sánh chúng với tất cả những gì đã xảy ra trong cuộc đời bạn cho đến thời điểm ấy. |
| And if something is painful, if something stirs up some heavy emotions inside you, what will happen is that you’ll want to feel better. And how will you feel better? By comparing yourself to others. | Và nếu có điều gì đó khiến bạn đau đớn, nếu có điều gì đó khơi lên những cảm xúc nặng nề bên trong bạn, chuyện gì sẽ xảy ra? Bạn sẽ muốn cảm thấy khá hơn. Và làm thế nào để cảm thấy khá hơn? Bằng cách so sánh mình với người khác. |
| And how do you compare yourself to others? It’s hard to do it with intangible things like feelings. It’s hard to know whether I have more joy than you or you have more joy than me, whether I have more love in my life than you. | Nhưng bạn so sánh mình với người khác bằng cách nào? Với những thứ vô hình như cảm xúc thì rất khó. Rất khó để biết liệu tôi có nhiều niềm vui hơn bạn hay bạn có nhiều niềm vui hơn tôi; liệu cuộc đời tôi có nhiều tình yêu hơn cuộc đời bạn hay không. |
| Those things are hard, but you know what’s easy? | Những thứ ấy rất khó đo lường. Nhưng bạn biết thứ gì dễ không? |
| The metrics of success that the world gives us. | Những thước đo thành công mà thế giới trao cho chúng ta. |
| Possessions, achievements, looks, money, status. | Tài sản. Thành tựu. Ngoại hình. Tiền bạc. Địa vị. |
| Those things are easy to quantify, and therefore, those become our mechanisms of comparison with others. | Những thứ ấy rất dễ định lượng, và vì thế chúng trở thành công cụ mà chúng ta dùng để so sánh bản thân với người khác. |
| And when those become our mechanisms of comparison, slowly over time those things grip us. Our sense of self, our identity becomes to get attached to those things. Possessions, achievements, looks, money, status. | Và một khi chúng trở thành công cụ so sánh của chúng ta, thì từ từ, theo thời gian, chúng bắt đầu siết chặt lấy chúng ta. Ý niệm về bản thân, danh tính của chúng ta bắt đầu gắn chặt vào những thứ ấy: tài sản, thành tựu, ngoại hình, tiền bạc, địa vị. |
| And when that happens, that is when we have royally f**ked up. Why? Because we have placed our sense of self, our identity, the object of our desire on something that is outside of our control. On something that is so impermanent, right? As opposed to placing it on higher things. Vertical transcendency, things like love, things like learning, truth. | Và khi điều đó xảy ra, đó là lúc chúng ta thực sự làm hỏng mọi thứ. Tại sao? Bởi chúng ta đã đặt ý niệm về bản thân, bản sắc của mình, đối tượng của ham muốn của mình vào một thứ nằm ngoài tầm kiểm soát. Vào một thứ vô cùng vô thường, đúng không? Thay vì đặt chúng vào những điều cao hơn – vào sự siêu vượt theo chiều dọc, vào những thứ như tình yêu, sự học hỏi, chân lý. |
| That is the real “real”, right? Like that is the real “real” of how you escape mimetic desire. | Đó mới thực sự là cốt lõi của vấn đề, đúng không? Ý tôi là, đó mới thực sự là cách bạn thoát khỏi ham muốn mô phỏng. |
| But I want to give you a more practical, more tangible tip. I’m going to give you two more tangible tips. | Nhưng tôi muốn đưa cho bạn một lời khuyên thực tế hơn, cụ thể hơn một chút. Thực ra, tôi sẽ đưa cho bạn hai lời khuyên cụ thể hơn. |
| The first is selecting your mentors, your models consciously. The reality is we’re all affected by mimetic desire. There’s so many things that we’re going to do in our lives that is modulated through these models, through these mediators. That is normal. But our task is to select those models as consciously as possible, to be as aware as possible. Right? | Điều đầu tiên là chủ động và có ý thức lựa chọn những người thầy, những hình mẫu của mình. Thực tế là tất cả chúng ta đều chịu ảnh hưởng của ham muốn mô phỏng. Có rất nhiều điều chúng ta làm trong cuộc đời được định hình thông qua những hình mẫu này, những người trung gian này. Điều đó là bình thường. Nhưng nhiệm vụ của chúng ta là lựa chọn những hình mẫu ấy một cách có ý thức nhất có thể, và nhận thức rõ nhất có thể về những gì đang ảnh hưởng đến mình. Đúng không? |
| I’ve talked about this plenty in many of my videos before, right? The art of conscious curation, consciously curating the ideas, symbols, information, and people that you allow into your life, into your consciousness. This is no different. | Tôi đã nói khá nhiều về điều này trong nhiều video trước đây rồi, đúng không? Nghệ thuật tuyển chọn có ý thức (conscious curation) – chủ động lựa chọn những ý tưởng, biểu tượng, thông tin và con người mà bạn cho phép bước vào cuộc đời mình, bước vào ý thức của mình. Chuyện này cũng không khác gì. |
| Really ask yourself, what do you want in your life? If all the people whose opinions you cared about died, what would you do? What would you want to do with your life? What would you want to experience? | Hãy thực sự tự hỏi bản thân: Bạn muốn gì trong cuộc đời này? Nếu tất cả những người mà bạn quan tâm đến ý kiến của họ đều chết hết, bạn sẽ làm gì? Bạn sẽ muốn làm gì với cuộc đời mình? Bạn sẽ muốn trải nghiệm những gì? |
| You have to really do the work, the meditation, the journaling, the therapy, the conversations, the spiritual practices. Whatever it is you got to do, you got to really ask yourself that question: | Bạn phải thực sự bỏ công sức ra để tìm câu trả lời: thiền, viết nhật ký, trị liệu tâm lý, trò chuyện với người khác, thực hành tâm linh. Bất kể bạn cần làm gì, hãy làm điều đó. Bạn phải thực sự tự hỏi mình những câu này: |
| What do you want? What do you value? Who are you? Who do you want to be? Who were you before the world told you who you were? | Mình muốn gì? Mình coi trọng điều gì? Mình là ai? Mình muốn trở thành người như thế nào? Mình từng là ai trước khi thế giới này bảo mình rằng mình là ai? |
| It’s not an easy question. Right? But if you ask yourself that, then, and only then, should you start selecting which models to copy. And then hopefully, you’ll start picking models that are much greater than someone like me on the internet or some random influencer or some random kid in your high school. You’ll start picking much, much better models to emulate. | Đó không phải là những câu hỏi dễ trả lời. Đúng không? Nhưng chỉ khi đã tự hỏi mình những điều ấy, khi đó và chỉ khi đó, bạn mới nên bắt đầu lựa chọn xem mình sẽ noi theo những hình mẫu nào. Và hy vọng rằng khi ấy, bạn sẽ bắt đầu lựa chọn những hình mẫu lớn lao hơn rất nhiều so với một người như tôi trên Internet, một influencer ngẫu nhiên nào đó, hay một đứa trẻ bất kỳ từng học cùng trường cấp ba với bạn. Bạn sẽ bắt đầu lựa chọn những hình mẫu tốt hơn rất, rất nhiều để noi theo. |
| Last but not least, the most powerful tool to live an anti-mimetic life is memento mori. Remember that you die. This is one of the most powerful tools from stoic philosophers and it is essentially just meditating upon the shortness of life. | Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, công cụ mạnh mẽ nhất để sống một cuộc đời phản mô phỏng chính là memento mori: hãy nhớ rằng bạn sẽ chết. Đây là một trong những công cụ mạnh mẽ nhất mà các triết gia Khắc kỷ để lại, và về cơ bản, nó đơn giản là việc suy ngẫm về sự ngắn ngủi của đời người. |
| If you extend the time horizon long enough and you realize that everyone whose opinion matters to you, including your own, is going to die very soon, then you stop giving so much weight to everything. Everything can feel a little bit lighter. Right? | Nếu bạn kéo dài khung thời gian ra đủ xa và nhận ra rằng tất cả những người mà ý kiến của họ hiện giờ có ý nghĩa với bạn – kể cả chính bạn – rồi cũng sẽ chết, và chẳng còn bao lâu nữa nếu nhìn trên quy mô của một đời người, thì bạn sẽ thôi đặt quá nhiều sức nặng lên mọi chuyện. Mọi thứ bỗng có thể trở nên nhẹ nhàng hơn một chút. Đúng không? |
| Thinking about death does not have to be this morbid thing. It should be a liberating exercise. If you right now you are waiting for someone to give you permission to do the things you want to do, if you are waiting to pursue a certain thing, to be a certain way, to act a certain way because you worry about what people might think or that this desire is inauthentic or whatever, chill and remember that you’re going to die. *laugh* Right? This is it. This is all you got. You got one life, as far as we know. | Nghĩ về cái chết không nhất thiết phải là một chuyện u ám hay bệnh hoạn. Nó nên là một bài thực hành giúp bạn cảm thấy được giải phóng. Nếu ngay lúc này bạn đang chờ ai đó cho phép mình làm điều mình muốn làm; nếu bạn đang chần chừ chưa theo đuổi một điều gì đó, chưa dám trở thành một kiểu người nào đó, chưa dám hành động theo một cách nào đó chỉ vì lo người khác sẽ nghĩ gì, hoặc lo rằng ham muốn này của mình không thực sự chân thật, hay bất cứ lý do gì – thì thôi, thư giãn đi và nhớ rằng rồi bạn cũng sẽ chết. *cười* Đúng không? Chỉ có vậy thôi. Đây là tất cả những gì bạn có. Theo những gì chúng ta biết thì bạn chỉ có một cuộc đời này thôi. |
| Let’s recap really quickly. | Được rồi, tóm tắt thật nhanh nhé. |
| Memetic desire: our desire is not a straight line. It is not subject to object of desire and straight to that. No, no, no. We do not want what we want because of who we are. We want what we want because we want to be the people that have those things. We mediate our desires through these models, and to some extent, we can’t really escape that. | Với ham muốn mô phỏng, ham muốn của chúng ta không vận hành theo một đường thẳng. Không phải chỉ có chủ thể → đối tượng ham muốn, rồi cứ thế một đường thẳng từ bên này sang bên kia. Không, không, không. Chúng ta không muốn những thứ mình muốn đơn thuần vì con người chúng ta vốn là như vậy. Chúng ta muốn những thứ ấy bởi vì chúng ta muốn trở thành những người đang sở hữu chúng. Ham muốn của chúng ta được trung gian hóa thông qua những hình mẫu này, và ở một mức độ nào đó, chúng ta thực sự không thể hoàn toàn thoát khỏi điều đó. |
| So, what we can do is select the models consciously. Bring as much awareness and attention as much consciousness as possible to what is influencing our desires. Who are those models? Not trying to escape that, being honest with ourselves. | Vậy điều chúng ta có thể làm là lựa chọn những hình mẫu ấy một cách có ý thức. Hãy đem nhiều nhận thức, nhiều sự chú ý, nhiều ý thức nhất có thể vào việc quan sát xem điều gì đang ảnh hưởng đến ham muốn của mình. Những hình mẫu ấy là ai? Không phải cố phủ nhận hay chạy trốn khỏi ảnh hưởng của họ, mà là thành thật với chính mình về điều đó. |
| Then, what we have to realize is that the only true way to escape this memetic desire is not to do it horizontally, it’s to do it vertically. Is to pick a set of values, ideas, beliefs that are above normal human endeavor. No human is perfect. Me, not you, not anyone. | Sau đó, điều chúng ta cần nhận ra là cách duy nhất để thực sự vượt thoát khỏi ham muốn mô phỏng không phải theo chiều ngang, mà là theo chiều dọc. Tức là lựa chọn một hệ giá trị, ý tưởng và niềm tin cao hơn những mưu cầu thông thường của con người. Không có con người nào hoàn hảo cả. Tôi không hoàn hảo. Bạn cũng không. Chẳng ai cả. |
| So, what you should do is set an ideal: love, God, the pursuit of truth, whatever it may be for you. That is your North Star. That is what you pursue. That is your ultimate desire. | Vì vậy, điều bạn nên làm là xác lập cho mình một lý tưởng: tình yêu, Chúa, sự theo đuổi chân lý, hay bất cứ điều gì có ý nghĩa với riêng bạn. Đó là Sao Bắc Đẩu của bạn. Đó là điều bạn hướng tới. Đó là ham muốn tối hậu của bạn. |
| Then, the last thing you can do that is super simple is just to remember that you’re going to die cuz that always helps. *laugh* | Và rồi, điều cuối cùng bạn có thể làm – cực kỳ đơn giản – là nhớ rằng mình sẽ chết, bởi chuyện đó lúc nào cũng hữu ích. *cười* |
| My name is Mikey. That was Simple Perspective. I hope this was helpful. | Tên tôi là Mikey. Vừa rồi là Simple Perspective. Tôi hy vọng những điều này có ích với bạn. |
| Take care of yourself. Peace. | Hãy chăm sóc bản thân nhé. Peace. |
| By Mikey Posada (@mikeyposada) https://www.youtube.com/@mikeyposada “Explaining the world to myself, in public.” | Tác giả: Mikey Posada (@mikeyposada) https://www.youtube.com/@mikeyposada “Giải thích thế giới cho chính mình hiểu, trước mắt mọi người.” |
| Tập Đọc (literally means “Reading Together”) is a bilingual English-Vietnamese magazine featuring new word annotations, translations, spoken word versions (audio articles), and a free vocabulary list for the community. The project has been maintained since 2020 and has published over 100 issues to date. | Tập Đọc là một tạp chí song ngữ Tiếng Anh – Tiếng Việt, với chú thích từ mới, cung cấp bản dịch, phiên bản bài đọc nói (báo tiếng), và danh sách từ mới miễn phí cho cộng đồng. Dự án được duy trì từ năm 2020 đến nay, hiện đã ra trên 100 số. |
| Readers should be advised that the articles published in Tập Đọc do not necessarily reflect the views, attitudes, and perspectives of the editors. Readers are encouraged to form their own opinions and evaluations through a dialogue between themselves and the authors during their reading process. Only reading writers with whom one agrees is akin to only engaging in conversations with those who compliment you: it’s comfortable, but dangerous. | Các bài viết được đăng trên Tập Đọc không nhất thiết phản ánh quan điểm, thái độ và góc nhìn của người biên tập. Người đọc nên hình thành quan điểm và đánh giá của riêng mình trong cuộc đối thoại giữa bản thân người đọc và tác giả, trong quá trình đọc bài của riêng mình. Việc chỉ đọc những người viết mà ta đồng ý cũng giống như chỉ chịu nói chuyện với những ai khen mình vậy: dễ chịu, nhưng nguy hiểm. |
| If you wish to support any of my projects, I would be profoundly grateful. Any support, no matter how small, will be significantly meaningful in helping me stay motivated or continue these non-profit efforts. | Nếu bạn muốn ủng hộ bất cứ dự án nào của mình, mình xin rất biết ơn. Mọi sự ủng hộ, dù nhỏ, đều sẽ rất có ý nghĩa trong việc giúp mình có động lực, hoặc có khả năng tiếp tục các công việc phi lợi nhuận này. |
| Please send your support to account number: 0491 0000 768 69. Account holder: Nguyễn Tiến Đạt, Vietcombank, Thăng Long branch. | Mọi ủng hộ xin gửi về số tài khoản: 0491 0000 768 69. Chủ tài khoản: Nguyễn Tiến Đạt, ngân hàng Vietcombank, chi nhánh Thăng Long. |
| Da Nang, Saturday, September 5, 2026 Dat Nguyen | Đà Nẵng, thứ Bảy, ngày 5 tháng 9 năm 2026 Nguyễn Tiến Đạt (sutucon) |
Bạn có thể tải miễn phí bộ học liệu được xây dựng từ bài đọc này tại đây:
https://drive.google.com/drive/folders/1BpQ5LLO5uxPJa964pLlNq1FXnZcS14xI?usp=sharing
BẢNG CHÚ THÍCH TỪ MỚI
| STT | Từ/Cụm từ đáng học | Nghĩa tiếng Anh | Nghĩa tiếng Việt | Câu ví dụ bằng tiếng Anh |
|---|---|---|---|---|
| 1 | painfully accurate | so accurate or true that it is uncomfortable to acknowledge | chính xác đến mức đau lòng/khó chịu | Girard made a painfully accurate observation about human nature. |
| 2 | admit something to oneself | to privately accept that something unpleasant or uncomfortable is true | tự thừa nhận điều gì với chính mình | Most of us do not like to admit to ourselves how much other people influence our desires. |
| 3 | mimetic desire | desire that arises through imitating another person’s desire | ham muốn mô phỏng | Girard used the concept of mimetic desire to explain why people often want the same things. |
| 4 | intuitive | easy to understand naturally without conscious reasoning | trực quan; dễ hiểu một cách tự nhiên | Once you see a few examples, the concept becomes quite intuitive. |
| 5 | line up | to form or join a queue | xếp hàng | Some customers line up for hours to buy limited-edition products. |
| 6 | compromise | to put something at risk or make it less effective | làm tổn hại; gây nguy hại đến | Unhealthy habits can compromise a person’s physical well-being. |
| 7 | fertility | the ability to produce children or offspring | khả năng sinh sản | Several environmental and lifestyle factors can affect fertility. |
| 8 | aside | used after mentioning something to indicate that it will now be ignored | tạm gác… sang một bên | Jokes aside, the issue deserves serious consideration. |
| 9 | chase a goal | to pursue a goal, often with considerable effort | theo đuổi một mục tiêu | People sometimes spend years chasing goals they never consciously chose. |
| 10 | compete with | to try to achieve more or perform better than another person | cạnh tranh với | Social media can make us feel that we are competing with thousands of strangers. |
| 11 | envy | to wish that you had something another person possesses | đố kỵ; ghen tị với | We tend to envy people whose lives appear better than ours. |
| 12 | lifestyle | the way a person or group lives | lối sống | Online influencers can shape people’s ideas about the ideal lifestyle. |
| 13 | unpack an idea | to analyse and explain a complicated idea in detail | phân tích, bóc tách một ý tưởng | The speaker unpacks Girard’s ideas through everyday examples. |
| 14 | mimetic theory | Girard’s theory concerning imitation, desire, rivalry, and human behaviour | lý thuyết mô phỏng | Mimetic theory argues that many human desires are socially mediated. |
| 15 | implement | to put a plan, method, or idea into practice | thực hiện; áp dụng | He is implementing several strategies in his own life. |
| 16 | anti-mimetic | deliberately resisting desires formed primarily through imitation | phản mô phỏng | The speaker wants to develop a more anti-mimetic approach to life. |
| 17 | by design | intentionally rather than accidentally | có chủ đích; theo sự thiết kế có ý thức | He wants to live by design rather than follow an unconscious script. |
| 18 | as opposed to | in contrast with; rather than | trái với; thay vì | He wants to make deliberate choices as opposed to blindly following social expectations. |
| 19 | establish | to show or make something clear as a fact or principle | xác lập; làm rõ | We should first establish that imitation is not a new phenomenon. |
| 20 | emulate | to try to imitate or equal someone admired | noi theo; mô phỏng | Humans have always emulated people they admire. |
| 21 | literally | in an exact or non-figurative sense; also used informally for emphasis | theo đúng nghĩa đen; thực sự | Humans have been imitating one another for literally thousands of years. |
| 22 | the majority of | most of a particular group, amount, or period | phần lớn; đa số | For the majority of human history, people’s social circles were relatively small. |
| 23 | strive for | to make a determined effort to achieve something | phấn đấu vì; nỗ lực đạt được | We rarely stop to ask what we genuinely want to strive for. |
| 24 | at most | not more than a particular amount | nhiều nhất; cùng lắm | A person might once have compared themselves with 200 people at most. |
| 25 | circle of influence | the group of people or factors that strongly influence someone | vòng tròn ảnh hưởng | Your local community once formed most of your circle of influence. |
| 26 | dynamic | a pattern or system of interaction between people or forces | cơ chế tương tác; động lực vận hành | Social media has transformed the dynamic of social comparison. |
| 27 | global trade | commercial exchange between countries around the world | thương mại toàn cầu | Global trade has connected previously distant societies. |
| 28 | intercontinental | occurring or operating between continents | liên lục địa | Intercontinental travel is considerably more accessible today. |
| 29 | accessible | easy to reach, obtain, use, or understand | dễ tiếp cận | International travel has become increasingly accessible. |
| 30 | algorithm | a set of rules or calculations used by computers to process information | thuật toán | An algorithm determines much of the content users see online. |
| 31 | sort through | to examine many things in order to organize or select them | sàng lọc; xem xét một lượng lớn | Platforms sort through enormous quantities of content. |
| 32 | rank | to place people or things in an order according to quality or importance | xếp hạng | Algorithms effectively rank content according to its ability to attract attention. |
| 33 | on loop | repeatedly in a continuous cycle | lặp đi lặp lại | The same aspirational lifestyles are shown on loop. |
| 34 | brain rot | perceived mental deterioration caused by consuming excessive trivial or low-quality online content | trạng thái “thối não” do tiêu thụ quá nhiều nội dung vô bổ | People often blame short-form content for brain rot. |
| 35 | touch grass | to spend time offline and reconnect with ordinary real-world life | ra ngoài sống đời thực; bớt dính vào Internet | Sometimes the best advice is simply to touch grass and spend less time online. |
| 36 | screen time | time spent using devices with screens | thời gian sử dụng màn hình | Excessive screen time may affect sleep and concentration. |
| 37 | dopamine detox | an informal practice of temporarily avoiding highly stimulating activities | “cai dopamine”; tạm tránh các hoạt động kích thích cao | The speaker stresses that he is not simply recommending a dopamine detox. |
| 38 | vision of oneself | an imagined version of the person one hopes to become | hình dung về con người mình muốn trở thành | Many people chase a vision of themselves shaped by outside influences. |
| 39 | implant something in someone | to establish an idea or belief firmly in someone’s mind | cấy một ý tưởng vào đầu ai | Advertising can implant desires in people without their noticing. |
| 40 | third-party actor | an outside person or organization influencing a situation | bên thứ ba; chủ thể bên ngoài | Our desires can be shaped by third-party actors we will never meet. |
| 41 | awareness | knowledge or understanding of a situation | nhận thức; sự ý thức | Greater awareness can help us identify external influences. |
| 42 | the nature of something | the fundamental qualities or characteristics of something | bản chất của một điều gì | Girard was interested in the nature of human desire. |
| 43 | digital landscape | the environment created by digital technology and online platforms | môi trường/cảnh quan kỹ thuật số | Young people must learn to navigate the modern digital landscape. |
| 44 | navigate | to deal successfully with a complex situation | định hướng; xoay xở trong | It is increasingly difficult to navigate online social pressures. |
| 45 | consciousness | awareness of oneself, one’s thoughts, and one’s surroundings | ý thức; trạng thái nhận biết | We can bring greater consciousness to the forces shaping our desires. |
| 46 | agency | the capacity to act independently and make one’s own choices | năng lực tự chủ; khả năng chủ động quyết định | Self-awareness can give people greater agency over their lives. |
| 47 | a bird’s-eye view / a 1,000-ft view | a broad overview rather than a detailed examination | cái nhìn toàn cảnh; góc nhìn khái quát | The speaker first gives a bird’s-eye view of mimetic theory. |
| 48 | subject | the person who experiences a desire or performs an action | chủ thể | In Girard’s model, the subject does not desire an object independently. |
| 49 | object of desire | the person, thing, or goal that someone desires | đối tượng của ham muốn | Wealth can become an object of desire. |
| 50 | possession | something that someone owns | tài sản; vật sở hữu | A luxury car may function as both a possession and a status symbol. |
| 51 | status | social or professional position, especially relative prestige | địa vị | Many people pursue money partly because it signals status. |
| 52 | frustration | annoyance or dissatisfaction caused by being unable to achieve something | sự thất vọng; bực bội | The gap between reality and aspiration can create frustration. |
| 53 | mediate | to act as an intermediate influence through which something occurs | làm trung gian; trung gian hóa | Other people often mediate our desires. |
| 54 | model | a person whose behaviour or desires are imitated | hình mẫu | A celebrity can become a model for other people’s desires. |
| 55 | hypebeast | someone strongly interested in fashionable, limited-edition streetwear | người mê và chạy theo streetwear/hàng “hype” | A hypebeast may queue for hours for a limited-edition product. |
| 56 | streetwear | fashionable casual clothing associated with youth and urban culture | thời trang đường phố | Supreme became highly influential in streetwear culture. |
| 57 | mediator | a person through whom another person’s desire is formed | người trung gian | In Girard’s theory, the mediator teaches the subject what to desire. |
| 58 | transition | the process of changing from one state or stage to another | sự chuyển tiếp; giai đoạn chuyển đổi | The transition from university to professional life can change one’s social circle. |
| 59 | glow up | to become noticeably more attractive, confident, or successful | “lột xác”; trở nên hấp dẫn/thành công hơn | Someone you barely noticed at school may suddenly glow up. |
| 60 | spark someone’s interest | to cause someone to become interested | khơi gợi sự hứng thú của ai | Other people’s attention can spark your interest in someone. |
| 61 | recognize the truth in something | to acknowledge that an uncomfortable idea contains some truth | nhận ra phần sự thật trong một điều gì | It can be uncomfortable to recognize the truth in Girard’s argument. |
| 62 | internal quality | a quality relating to someone’s inner character or emotional state | phẩm chất nội tại | We often assume successful people possess desirable internal qualities. |
| 63 | financially successful | successful in earning or accumulating money | thành công về tài chính | A financially successful person may become a model for others. |
| 64 | be after something | to be trying to obtain or achieve something | tìm kiếm; khao khát có được | What we are really after may be love, respect, and fulfilment. |
| 65 | feel seen | to feel recognized, understood, and acknowledged by others | cảm thấy mình được nhìn nhận/thấu hiểu | People want to feel seen, valued, and respected. |
| 66 | fulfilling | giving a strong sense of satisfaction or meaning | đem lại cảm giác mãn nguyện; có ý nghĩa | Most people hope to find fulfilling work. |
| 67 | energize | to make someone feel energetic or enthusiastic | tiếp thêm năng lượng; khiến hào hứng | Meaningful work can energize rather than exhaust you. |
| 68 | at one’s core | at the deepest and most fundamental level | từ sâu bên trong; ở tầng cốt lõi | At our core, we want love, respect, and meaningful connection. |
| 69 | character trait | a particular quality forming part of someone’s personality | đặc điểm tính cách; phẩm chất | Owning the same products will not give you another person’s character traits. |
| 70 | faulty logic | reasoning based on errors or invalid assumptions | logic sai lệch; lối suy luận khiếm khuyết | The belief that possessions create happiness may rest on faulty logic. |
| 71 | external mediator | a model perceived as socially distant and therefore not a direct rival | người trung gian bên ngoài | A famous historical figure may function as an external mediator. |
| 72 | internal mediator | a model perceived as sufficiently close to become a potential rival | người trung gian bên trong | A successful former classmate may become an internal mediator. |
| 73 | so to speak | used to indicate that an expression is figurative or approximate | có thể nói như vậy; nói theo một cách nào đó | An external mediator exists outside our world, so to speak. |
| 74 | have access to | to have the opportunity or ability to reach, use, or interact with something | có khả năng tiếp cận | Ordinary people once had little access to the daily lives of celebrities. |
| 75 | look up to | to admire and respect someone | ngưỡng mộ; coi ai là hình mẫu | Many young athletes look up to professional sports stars. |
| 76 | trigger | to cause a reaction, emotion, or process to begin | kích hoạt; khơi lên | Close social comparison can trigger feelings of envy. |
| 77 | psychological discomfort | an unpleasant mental or emotional state | cảm giác khó chịu về tâm lý | Distant role models may produce less psychological discomfort. |
| 78 | perceive oneself to be | to regard or understand oneself as being in a particular situation | nhìn nhận/cảm thấy bản thân đang ở trạng thái nào đó | You may perceive yourself to be in competition with your peers. |
| 79 | pursue | to try to achieve or obtain something over time | theo đuổi | People often pursue the same goals as those they admire. |
| 80 | realm of possibility | the range of things that seem realistically possible | phạm vi những điều có thể xảy ra/đạt được | Internal mediators exist within your realm of possibility. |
| 81 | within one’s reach | close or attainable enough to seem realistically achievable | trong tầm với | A peer’s success may seem within your reach. |
| 82 | self-consciousness | uncomfortable awareness of oneself and how others may judge one | sự tự ti; quá ý thức về bản thân | Social comparison can increase self-consciousness. |
| 83 | stem from | to originate from or be caused by | bắt nguồn từ | Much envy stems from perceived competition. |
| 84 | resource | something valuable or useful that people can obtain or compete for | nguồn lực | People may feel they are competing for the same resources. |
| 85 | perceive something as | to interpret or regard something in a particular way | nhìn nhận điều gì như là | The brain may perceive social competition as a zero-sum game. |
| 86 | zero-sum game | a situation in which one person’s gain necessarily equals another person’s loss | trò chơi có tổng bằng không | Competition for status can feel like a zero-sum game. |
| 87 | shatter | to completely destroy or radically disrupt | phá vỡ hoàn toàn | Social media has shattered the old boundaries of social comparison. |
| 88 | constantly | continuously or very frequently | liên tục; không ngừng | Users are constantly exposed to other people’s lifestyles. |
| 89 | caveat | a warning or qualification that should be considered | lời lưu ý; điểm cần dè chừng | The speaker adds an important caveat to his argument. |
| 90 | mess with someone’s head | to confuse, upset, or psychologically disturb someone | làm ai rối trí; gây ảnh hưởng tâm lý | Comparing yourself with successful peers can mess with your head. |
| 91 | multi-million-dollar | worth several million dollars | trị giá hàng triệu đô-la | He imagines a young entrepreneur running a multi-million-dollar agency. |
| 92 | be in competition with | to regard oneself as competing against another person | ở trong thế cạnh tranh với | Social media can make you feel in competition with people around the world. |
| 93 | from all walks of life | from many different social and cultural backgrounds | thuộc đủ mọi tầng lớp và hoàn cảnh | Online platforms expose us to people from all walks of life. |
| 94 | catch a glimpse of | to see only a brief or incomplete view of something | thoáng thấy; chỉ nhìn thấy một phần | You are often only catching a glimpse of another person’s life. |
| 95 | mental-health outcome | a measurable result relating to psychological well-being | kết quả về sức khỏe tinh thần | Researchers often examine the relationship between social media and mental-health outcomes. |
| 96 | be correlated with | to have an observable or statistical relationship with | có tương quan với | Heavy social-media use may be correlated with poorer mental-health outcomes. |
| 97 | corroborate | to provide evidence supporting a statement or theory | củng cố; xác nhận bằng bằng chứng | Further evidence may corroborate the claim. |
| 98 | fall into a trap | to become caught in a harmful or mistaken pattern | rơi vào một cái bẫy | People can fall into the trap of defining themselves purely through opposition. |
| 99 | mimesis | imitation or representation; in Girard’s theory, the imitative basis of desire | sự mô phỏng; sự bắt chước | Girard argues that mimesis is fundamental to human desire. |
| 100 | possession | something owned by a person | tài sản; vật sở hữu | Rejecting material possessions does not automatically make a desire independent. |
| 101 | achievement | something important or difficult that has been successfully accomplished | thành tựu | People often use professional achievements to compare themselves with others. |
| 102 | reject modernity | to reject the values, institutions, or lifestyle associated with modern society | khước từ tính hiện đại/lối sống hiện đại | Some people attempt to reject modernity by adopting simpler lifestyles. |
| 103 | ashram | a place, especially in India, where people live for spiritual study or meditation | tu viện/trung tâm tu tập kiểu Ấn Độ | He jokes about moving to an ashram in India to meditate. |
| 104 | digital nomad | a person who works remotely while travelling or living in different places | người du mục kỹ thuật số | Bali has become associated with the digital nomad lifestyle. |
| 105 | follow the crowd | to behave as most other people do rather than deciding independently | chạy theo đám đông | Doing the opposite does not necessarily mean you have stopped following the crowd. |
| 106 | homesteading | a self-sufficient lifestyle involving producing many of one’s own necessities | lối sống tự cung tự cấp | Homesteading can itself become an aspirational lifestyle online. |
| 107 | be mediated by | to be influenced or formed through an intermediate person or factor | được trung gian hóa bởi | Even anti-consumerist desires may be mediated by other people. |
| 108 | essentially | when considering the most basic or important aspect | về cơ bản; thực chất | You are essentially defining yourself in opposition to someone else. |
| 109 | psyche | the human mind, particularly its emotional and unconscious aspects | tâm trí; đời sống tâm lý | Social media can exert a powerful influence on the human psyche. |
| 110 | given this context | considering the circumstances just described | xét trong bối cảnh này | Given this context, completely escaping imitation may seem impossible. |
| 111 | social creature | a being whose behaviour and identity are strongly shaped by interaction with others | sinh vật có tính xã hội | Humans are social creatures whose identities develop through relationships. |
| 112 | human nature | the fundamental characteristics and tendencies of human beings | bản tính con người | Girard sees imitation as part of human nature. |
| 113 | craft one’s identity | to form or construct one’s sense of who one is | xây dựng bản sắc của mình | We often craft our identity in relation to other people. |
| 114 | sense of self | one’s understanding and perception of who one is | ý niệm về bản thân | Social comparison can influence a person’s sense of self. |
| 115 | in relation to | when considered or compared with something else | trong mối tương quan với | We often judge our success in relation to other people’s success. |
| 116 | impressive | causing admiration because of quality, achievement, or scale | đáng nể; gây ấn tượng | Whether an achievement seems impressive often depends on comparison. |
| 117 | natural conclusion | a conclusion that logically follows from previous information | kết luận tự nhiên/hợp logic | The natural conclusion might be that mimesis cannot be escaped. |
| 118 | actively and consciously | deliberately and with full awareness | một cách chủ động và có ý thức | We can actively and consciously choose better influences. |
| 119 | role model | someone admired and imitated as an example | hình mẫu; tấm gương | A good role model can shape a person’s values positively. |
| 120 | ideal | a principle, standard, or model regarded as perfect or highly desirable | lý tưởng | The speaker recommends orienting oneself towards higher ideals. |
| 121 | unpack | to explain or analyse something complicated in greater detail | phân tích; bóc tách | He promises to unpack this idea later. |
| 122 | low-level comparison | basic social comparison centred on status, possessions, or other people | kiểu so sánh bản thân ở tầng thấp | Girard believed it was possible to escape low-level comparison. |
| 123 | transcend | to rise above or go beyond an ordinary limit or condition | vượt lên trên; siêu vượt | Higher values may help people transcend social comparison. |
| 124 | deeply flawed | having serious imperfections or weaknesses | có nhiều khiếm khuyết sâu sắc | Every human role model is deeply flawed. |
| 125 | full of contradictions | containing inconsistent or opposing qualities | đầy mâu thuẫn | Human beings are full of contradictions. |
| 126 | vertical transcendence | transcendence achieved by orienting desire towards higher values rather than competing human models | sự siêu vượt theo chiều dọc | Vertical transcendence redirects attention from human rivalry towards higher ideals. |
| 127 | horizontal transcendence | an attempted transcendence that merely replaces one human model with another | sự siêu vượt theo chiều ngang | Choosing a more successful person to imitate is still a form of horizontal transcendence. |
| 128 | human endeavour | purposeful human effort or activity | nỗ lực; sự mưu cầu của con người | The speaker proposes ideals that rise above ordinary human endeavour. |
| 129 | trigger someone | to cause a strong negative emotional reaction in someone | khiến ai phản ứng mạnh/khó chịu về cảm xúc | If religious language triggers you, the concept can be framed differently. |
| 130 | source | an originating or fundamental power, principle, or cause | nguồn; cội nguồn | Some people understand the divine simply as a spiritual source. |
| 131 | principle | a fundamental belief or rule that guides behaviour | nguyên tắc | A clear principle can guide difficult decisions. |
| 132 | abide by | to follow or obey a rule or principle | tuân theo; sống theo | Choose values that you are prepared to abide by. |
| 133 | filter through | to pass through something that selects, shapes, or evaluates it | đi qua một bộ lọc; được sàng lọc qua | Every major decision can filter through your core values. |
| 134 | core value | a fundamental principle that guides one’s choices and behaviour | giá trị cốt lõi | Love may serve as a core value around which a person organizes life. |
| 135 | interaction | an occasion when people communicate or affect one another | sự tương tác | Values can influence every social interaction we have. |
| 136 | entertain a thought/feeling | to allow oneself to consider a thought or experience a feeling | để một suy nghĩ/cảm xúc tồn tại trong tâm trí | We should pay attention to the thoughts we entertain each morning. |
| 137 | magnify | to increase the strength, importance, or effect of something | làm gia tăng; khuếch đại | Ask whether your actions magnify love in your life. |
| 138 | gratitude | the feeling of being thankful and appreciative | lòng biết ơn | Practising gratitude can change how we experience ordinary life. |
| 139 | engage fully | to participate or involve oneself completely and attentively | tham gia/sống trọn vẹn | Try to engage fully with what is happening in front of you. |
| 140 | give thanks for | to consciously express gratitude for something | bày tỏ lòng biết ơn đối với | We often forget to give thanks for what we already have. |
| 141 | align | to bring things into agreement or a consistent relationship | căn chỉnh; làm cho nhất quán | Strong values can align the different parts of your life. |
| 142 | lifelong | continuing throughout a person’s life | kéo dài suốt đời | Personal growth is a lifelong process. |
| 143 | lifelong commitment | a dedication maintained throughout one’s life | cam kết suốt đời | Living by one’s principles requires a lifelong commitment. |
| 144 | personal development | the process of improving one’s abilities, character, or self-understanding | sự phát triển bản thân | Reflection is an important part of personal development. |
| 145 | spiritual growth | development of one’s inner life, values, or sense of meaning | sự trưởng thành về tinh thần/tâm linh | The speaker treats spiritual growth as a lifelong practice. |
| 146 | align oneself with | to make one’s actions or beliefs consistent with particular values | căn chỉnh bản thân theo; sống nhất quán với | Try to align yourself with ideals that transcend social status. |
| 147 | in constant comparison with | continually evaluating oneself against someone else | trong trạng thái liên tục so sánh với | Living in constant comparison with others can create anxiety. |
| 148 | self-centered | focused mainly on oneself and one’s own perspective | lấy bản thân làm trung tâm | Human experience is naturally somewhat self-centered. |
| 149 | interpret | to understand or assign meaning to an experience or event | diễn giải; lý giải | We interpret new experiences through the lens of the past. |
| 150 | stir up | to cause an emotion, memory, or reaction to arise | khơi lên; khuấy động | A painful experience may stir up difficult emotions. |
| 151 | heavy emotions | intense, difficult, or emotionally burdensome feelings | những cảm xúc nặng nề | Failure can sometimes stir up heavy emotions. |
| 152 | intangible | unable to be touched or easily measured | vô hình; khó định lượng | Love and joy are intangible qualities. |
| 153 | metric | a standard or measure used to evaluate something | thước đo; chỉ số | Income is frequently treated as a metric of success. |
| 154 | quantify | to measure or express something numerically | định lượng | Money and possessions are relatively easy to quantify. |
| 155 | mechanism of comparison | a means or method by which people compare themselves | cơ chế/công cụ so sánh | Wealth can become a mechanism of comparison. |
| 156 | grip | to gain strong control or influence over someone | siết chặt; chi phối mạnh mẽ | External measures of success can gradually grip us. |
| 157 | get attached to | to become emotionally or psychologically dependent on something | trở nên gắn bó/lệ thuộc vào | Our identities can get attached to status and possessions. |
| 158 | outside one’s control | impossible for a person to determine or manage | nằm ngoài tầm kiểm soát | Physical appearance and social status are partly outside our control. |
| 159 | impermanent | temporary and subject to change | vô thường; không bền vững | Wealth and status are fundamentally impermanent. |
| 160 | as opposed to doing something | rather than doing something else | thay vì làm điều gì | He recommends pursuing truth as opposed to pursuing status. |
| 161 | tangible | concrete, definite, and easy to understand or recognize | cụ thể; rõ ràng; hữu hình | The speaker then offers more tangible advice. |
| 162 | be affected by | to be influenced or changed by something | bị ảnh hưởng bởi | Everyone is affected by mimetic desire to some degree. |
| 163 | modulate | to regulate, adjust, or influence the nature or intensity of something | điều chỉnh; chi phối; biến đổi | Many of our choices are modulated through social models. |
| 164 | consciously | deliberately and with awareness | một cách có ý thức | We should choose our influences more consciously. |
| 165 | conscious curation | deliberate selection of the information, ideas, and people one allows to influence oneself | sự tuyển chọn có ý thức | Conscious curation can reduce unwanted digital influences. |
| 166 | curate | to carefully select and organize things | tuyển chọn có chủ đích | We should curate the ideas and people we allow into our consciousness. |
| 167 | journaling | the practice of regularly writing about one’s thoughts and experiences | việc viết nhật ký để tự suy ngẫm | Journaling can help clarify your values and desires. |
| 168 | therapy | treatment intended to help with psychological or emotional difficulties | liệu pháp; trị liệu tâm lý | Reflection, conversation, and therapy may help people understand themselves. |
| 169 | spiritual practice | an activity regularly undertaken for spiritual or inner development | thực hành tâm linh/tinh thần | Meditation can be a valuable spiritual practice. |
| 170 | then and only then | only after a specified condition has been fulfilled | khi đó và chỉ khi đó | Then and only then should you decide which models to emulate. |
| 171 | influencer | a person whose online presence affects other people’s choices and opinions | người có ảnh hưởng trên mạng | A random influencer should not automatically become your model for life. |
| 172 | memento mori | a reminder of one’s mortality, traditionally used to encourage reflection on how one lives | lời nhắc về cái chết/tính hữu hạn của đời người | Memento mori encourages us to remember that life is short. |
| 173 | Stoic philosopher | a philosopher belonging to the Stoic tradition | triết gia Khắc kỷ | Stoic philosophers frequently reflected on mortality. |
| 174 | meditate upon | to think deeply and deliberately about something | suy ngẫm sâu sắc về | Memento mori asks us to meditate upon the shortness of life. |
| 175 | the shortness of life | the limited duration of human life | sự ngắn ngủi của đời người | Reflecting on the shortness of life can change our priorities. |
| 176 | time horizon | the period of time over which a situation is considered | khung thời gian | Extending your time horizon can make current worries seem less significant. |
| 177 | give weight to | to regard something as important or influential | coi trọng; đặt nhiều sức nặng vào | We often give too much weight to other people’s opinions. |
| 178 | morbid | excessively concerned with unpleasant subjects, especially death | u ám; ám ảnh tiêu cực về cái chết | Thinking about mortality does not have to be morbid. |
| 179 | liberating | making someone feel free from restrictions, fears, or pressures | mang lại cảm giác giải phóng | Accepting mortality can be surprisingly liberating. |
| 180 | give someone permission to do something | to allow someone to do something; figuratively, to provide social or emotional approval | cho phép ai làm gì; trao cho ai sự chấp thuận | You do not need other people to give you permission to live according to your values. |
| 181 | inauthentic | not genuine or not reflecting one’s true beliefs or identity | không chân thực; không xuất phát từ con người thật | It can be difficult to know whether a desire is inauthentic. |
| 182 | bring awareness to | to deliberately direct attention and awareness towards something | chủ động chú ý và ý thức về | We should bring awareness to the influences shaping our desires. |
| 183 | be honest with oneself | to acknowledge one’s true feelings, motives, or circumstances | thành thật với chính mình | Escaping unconscious imitation begins with being honest with yourself. |
| 184 | a set of values | a group of principles considered important and used to guide behaviour | một hệ giá trị | The speaker recommends choosing a set of values that can guide your life. |
| 185 | belief | an idea or principle accepted as true or important | niềm tin; tín niệm | Our beliefs influence the goals we pursue. |
| 186 | pursuit of truth | sustained effort to discover and understand what is true | sự theo đuổi chân lý | The pursuit of truth may provide a more stable ideal than social status. |
| 187 | North Star | a guiding principle or ideal that gives direction to one’s life | Sao Bắc Đẩu; lý tưởng/nguyên tắc dẫn đường | Your deepest values can serve as your North Star. |
| 188 | ultimate desire | the highest or most fundamental desire that organizes other desires | ham muốn tối hậu; khát vọng cao nhất | The pursuit of love or truth can become one’s ultimate desire. |
Tập Đọc 
Leave a comment